nl
nl de en
Dinsdag tot en met zondag geopend | 11:00 tot 17:00 uur
Audiotour

Rondleiding door Linde Leijh

18 nov 2026

Linde Leijh gelijkheid en contrast met Piet Mondriaan

Door Caroline Schuurman, kunsthistoricus

In Museum Villa Mondriaan is het altijd een verrassing wanneer ik voor het eerst een nieuwe tentoonstelling bezoek. Wanneer ik de deur van de zaal met de tentoonstelling Linde Leijh, Ruimte van verlangen open, voel ik een stille verwondering en geluk, die me doet stoppen en stilstaan. Ik ken het gevoel. Het gebeurt ook als ik in een museum plotseling oog in oog kom te staan met het abstracte werk van Mondriaan.

Op het eerste gezicht is er een groot verschil tussen het werk van Linde Leijh (1982) en dat van Piet Mondriaan (1872-1944). Leijh’s werk is poëtisch en zacht van kleur. Bij haar geen zwart lijnenspel of dynamisch uitgebalanceerde rode, blauwe, en gele kleurvlakken. Ondanks die tegenstelling krijg ik tijdens de rondleiding door Linde Leijh zelf, voortdurend associaties met het werk van Mondriaan. Is het door de authenticiteit, de verstilling die uit haar schilderijen spreekt? In ieder geval getuigt ook haar werk evenals dat van Mondriaan van waarachtigheid en vakmanschap.

Zowel Mondrian als Leijh werken geregeld in series. Bij de vroege Mondriaan waren dat onder andere landschappen en bij Leijh zien we wolkenluchten. Ze zoeken naar een universele kern en willen de onderliggende essentie van de werkelijkheid verbeelden. Dat vraagt van een kunstenaar om aandachtig en open te kijken. Leijh vertelt tijdens de rondleiding dat ze in haar atelier de meeste tijd – 80 procent – besteedt aan kijken. Ook van Mondriaan weten we, via zijn vriend en kunstenaar Michel Seuphor dat hij lang keek naar het schilderij waar hij mee bezig was.

Afbeelding 1 – Linde Leijh, Silent cloud

Afbeelding 2 – Piet Mondriaan, De rode wolk, 1907, Kunstmuseum Den Haag.

De werken van beide kunstenaars houden door hun gelaagdheid je aandacht vast. Die gelaagdheid ontstaat enerzijds letterlijk onder andere door de vele lagen verf en is niet direct zichtbaar. Anderzijds ogen de werken misschien eenvoudig, maar die eenvoud is bedrieglijk, want de schilderijen van Leijh en Mondriaan dragen een innerlijke diepte en complexiteit in zich. In de zaal hangt in de hoek een klein werk van Leijh Silent cloud met wat op het eerste gezicht gewoon een wolk is, maar net zoals de wolk op Mondriaans Rode wolk, niet zomaar een wolk is. Deze wolken verrassen en stellen vragen als wat is nu eigenlijk een wolk? Waar is die onderdeel van? Of wat zie ik echt?

Afbeelding 3 – Linde Leijh, Uit de serie schitteringen

Afbeelding 4 – Piet Mondriaan, Compositie met grijze lijnen, 1918, Kunstmuseum Den Haag.

Leijh’s werk met de flonkeringen roept de associatie op met een schilderij van Mondriaan met eenzelfde flonkering. Het verbeelden van de essentie van flonkering. De telkens veranderende beweging van licht vanuit de sterrenhemel of de weerkaatsing van licht op het water. Linde Leijh vertelt tijdens de rondleiding dat de aanleiding voor een schilderij iets kan zijn wat ze ziet: een wolkenlucht of een landschap. Ze zal dat nooit buiten gaan schilderen, maar laat het bezinken omdat ze de essentie wil vatten van hoe het beeld op haar inwerkt.

Daarmee sluit Leijh aan bij de eigenzinnigheid van Mondriaan die zich niet door kunststromingen liet beïnvloeden en vastberaden naar zijn visuele boodschap zocht. Uiteindelijk kenmerkte die zich door een spanning tussen harmonische proporties, een dynamisch evenwicht tussen tegenstellingen wat het alledaagse opheft tot een kunstwerk. In het werk van Leijh zijn het ook de tegenstellingen die voor spanning zorgen, zoals die tussen licht en donker, kunst en kitsch. Het werk van zowel Mondriaan als van Leijh straalt eenvoud uit, tegelijk blijf ik kijken doordat wat ik zie telkens verandert, daardoor me intrigeert, me telkens uitnodigt om weer opnieuw te kijken en me ontzettend goed doet.

De tentoonstelling Linde Leijh, Ruimte van verlangen is in Museum Villa Mondriaan te zien tot en met 2 mei 2027.

Terug naar overzicht